Ngôn ngữ anh: thuật ngữ quân sự Anh Mỹ
THUẬT NGỮ QUÂN SỰ ANH - MỸ: PHƯƠNG NGỮ TRONG DỊCH THUẬT
Phương ngữ là gì? (what is dialect?)
Theo từ điển Long man về Giảng dạy Ngôn ngữ & Ngôn ngữ học Ứng dụng (tr.107) thì ‘phương ngữ là một biến thể của một ngôn ngữ được nói ở một bộ phận của một quốc gia (phương ngữ khu vực) hoặc bởi những người thuộc về một giai cấp xã hội cụ thể (phương ngữ xã hội), mà khác về một số từ ngữ, ngữ pháp và/hoặc cách phát âm với các hình thức khác của cùng một ngôn ngữ (a variety of a language, spoken in one part of a country (regional dialect), or by people belonging to a particular social class (social dialect or SOCIOLECT), which is different in some words, grammar, and/or pronunciation from other forms of the same language)
Nếu ai đó nhờ bạn chuyển dịch sang tiếng Anh thuật ngữ 'Bộ trưởng Quốc phòng thì giữa 2 từ 'Minister of Defense' và 'Secretary of Defence', bạn sẽ chọn lựa thuật ngữ nào? Nếu bạn gặp khó khăn trong việc chọn lựa thì khó khăn này liên quan đến "phương ngữ trong dịch thuật". Phương ngữ (tr.15), theo Mona Baker trong ‘In Other Words’ là "biến thể ngôn ngữ được phổ biến trong một cộng đồng hoặc một nhóm người cụ thể (a variety of language which has currency within a specific community or group of speakers). Một trong những biến thể đặc trưng nhất trong văn bản tiếng Anhchuyên ngành hay văn bản tiếng Anh phổ thông là phương ngữ địa lí (geographical) giữa tiếng Anh của người Anh và tiếng Anh của người Mỹ. Ví dụ từ "dễ cháy" tiếng Anh là "flammable" thì tiếng Mỹ lại là "inflammable"; ắc quy "hết điện" tiếng anh là "flat battery" còn tiếng Mỹ lại là "dead battery".
Sau đây xin giới thiệu một số thuật ngữ quân sự giữa tiếng Anh & tiếng Mỹ:
- Bộ Quốc phòng: Ministry of Defense (Anh); Department of Defence (Mỹ)
- Bộ Không quân: Air Ministry (Anh); Department of Air Force (Mỹ)
- Bộ Hải quân: Admiralty (Board of Admiralty) (Anh); Department of the Navy (Mỹ)
- Đại tướng: Air Chief Marshal (Anh); General (Mỹ)
- Trung tướng: Air Marshal (Anh); Lieutenant General (Mỹ)
- Thiếu tướng; Air Vice Marshal (Anh); Major General (Mỹ)
Đà thành, 20/4/17